Trước tình trạng khan hiếm và giá VLXD tăng mạnh tại các tỉnh phía Nam, Bộ Xây dựng đang triển khai đồng bộ giải pháp ổn định thị trường, từ hoàn thiện thể chế, kiểm soát cung – cầu đến đẩy nhanh cấp phép khai thác, nhằm bảo đảm tiến độ công trình và giảm áp lực chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Ảnh minh họa
Trước phản ánh của cử tri TP.HCM về tình trạng khan hiếm và tăng giá vật liệu xây dựng tại các tỉnh phía Nam, Bộ Xây dựng đã có Văn bản số 5027/BXD-KHCNMT&VLXD ngày 03/4/2026 gửi Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM trả lời kiến nghị vấn đề này.
Theo phản ánh của cử tri, tình trạng nguồn cung cát, đá, đất san lấp hạn chế, giá tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu xây dựng nhà ở, công trình phụ trợ và các dự án trọng điểm. Cử tri kiến nghị Bộ Xây dựng thực hiện rà soát tổng thể công tác quản lý, khai thác và điều tiết nguồn cung để cân đối nhu cầu dân sinh và công trình quốc gia.
Liên quan đến vấn đề này, Bộ Xây dựng cho biết, trong thời gian qua đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành nhiều giải pháp ổn định thị trường. Điển hình là Công điện số 85/CĐ-TTg ngày 10/6/2025 về tăng cường quản lý và bình ổn giá VLXD, đảm bảo tiến độ thi công các công trình trọng điểm.
Các văn bản hướng dẫn địa phương rà soát và công bố giá vật liệu, đơn giá nhân công, giá ca máy và thiết bị thi công, chỉ số giá xây dựng được ban hành liên tục, như Văn bản số 5050/BXD-KHCNMT&VLXD ngày 13/6/2025 và Văn bản số 7335/BXD-KTQLXD ngày 24/7/2025.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng và trình Quốc hội ban hành Luật Địa chất và khoáng sản số 54/2024/QH15, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 147/2025/QH15, cùng các nghị định thi hành.
Các cơ chế này rút ngắn thủ tục cấp phép, nâng công suất khai thác mỏ khoáng sản làm VLXD nhóm III, IV, phân cấp Chủ tịch UBND cấp tỉnh cấp phép khai thác khoáng sản phục vụ xây dựng.
Hiện nay, Bộ đang trình Thủ tướng dự thảo Kế hoạch triển khai Chỉ thị số 03-CT/TW ngày 03/02/2026, xây dựng cơ chế đặc thù bảo đảm vật liệu san lấp cho các công trình hạ tầng trọng điểm. Đồng thời, đẩy mạnh cấp phép thăm dò, khai thác và lập hệ thống cơ sở dữ liệu thống nhất về VLXD và khoáng sản san lấp.
Thực tế thị trường tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam ghi nhận giá vật liệu xây dựng tăng cao và nguồn cung thiếu ổn định. Xi măng, sắt thép, cát xây và đá san lấp tăng từ 12-40% tùy loại, tác động trực tiếp đến chi phí thi công nhà dân và dự án hạ tầng.
Nhiều doanh nghiệp và hộ dân phải điều chỉnh kế hoạch, hợp đồng, thậm chí chịu chi phí phát sinh đáng kể. Bộ Xây dựng cho biết, việc ổn định thị trường vật liệu không chỉ bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia mà còn giảm áp lực chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Các chỉ đạo tập trung vào kiểm soát cung – cầu, công khai giá vật liệu, tăng cường khai thác và cấp phép mỏ theo quy hoạch, đồng thời phối hợp với địa phương điều hành các dự án trọng điểm để hạn chế biến động giá.
Tình hình tăng giá VLXD quý I/2026 tại phía Nam
Theo Bộ Xây dựng (Văn bản 5027/BXD-KHCNMT&VLXD ngày 03/04/2026):
Xi măng dao động 1,43-1,86 triệu đồng/tấn (tăng 3-10%).
Thép cuộn 15.600-15.700 đồng/kg (tăng 12-18%), thép cây 14.000-15.500 đồng/kg (tăng 10-18%).
Nhóm cát và đá san lấp biến động mạnh nhất, cát xây khoảng 610 nghìn đồng/m³ (tăng 40%), đá xây 640 nghìn đồng/m³ (tăng 23%).
Gạch ống tăng 30-60% tùy loại.
Mức tăng này phản ánh áp lực chi phí đầu vào, nhu cầu xây dựng phục hồi sau Tết và tình trạng khan hiếm nguồn cung tại các tỉnh phía Nam.
Tạp chí điện tử của Bộ Xây Dựng | Thúy Vy | 08/04/2026
